# Məmməd Araz (1933-2004) — Vətəndaşlıq Şairi

> XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatının vətəndaşlıq səsi. "Vətən, mənə oğul demə" kəskin sosial-tənqidi şeir.

## Kimdir
Məmməd Araz — Sovet dövrü və müstəqil Azərbaycan ədəbiyyatının ən cəsarətli vətəndaşlıq şairi. **"Vətən, mənə oğul demə"** — sosial-tənqidi şeirinin simvolu. Vətənə birbaşa, kəskin müraciət edən şair. Sıradan vətən vurğunçuluğundan fərqli — vətənin **tələbatları** mövzusu.

## Yaradıcılığın əsas xüsusiyyətləri
- **Vətəndaşlıq şeiri** — sıradan tərif yox, tələb
- **Sosial tənqid** — cəmiyyət problemləri açıq
- **Sərbəst vəzn dominant**
- **Cəsarətli ifadə** — Sovet dövründə qadağan mövzular
- **Müasir Azərbaycan dili**
- **Sənətkar vətəndaş** simvolu

## Mövzular
- **Vətəndaşlıq vəzifəsi** — sıradan vətən tərifindən fərqli
- **Sosial-tənqid** — ədalətsizlik, korrupsiya
- **Lirik vətən** (yumşaq versiya da var)
- **Ekzistensial** mövzular
- **Şəxsi mübarizə**

## Yazı tərzi
- **Direkt müraciət** — "sən, vətən" formul
- **Cəsarətli mesaj**
- **Lakonik (qısa, kəskin)** ifadə
- **Sərbəst vəzn** dominant
- **Modern Azərbaycan dili**

## İmza əsər: "Vətən, mənə oğul demə"
```
Vətən, mənə oğul demə —
Mən səndən nə alıram?
Sən mənə bayraq verirsən,
Mən sənə qan verirəm.
Sən mənə vəzifə yükləyirsən,
Mən sənə nəfəs verirəm.
Vətən, mənə oğul demə...
```

## Modern istifadə
- Modern protest mahnılarda referans
- Vətəndaşlıq mövzulu mahnı üçün model
- HOST grupu və müasir rapçılarına təsir
- Modern indie-rok-da uyğunlaşdırılır

## Bu personanı nə zaman seçmək?
- Sosial-tənqidi vətən mövzusu
- Cəsarətli ictimai mesaj
- Vətənə direkt, kəskin müraciət
- Modern indie-rok və ya rap mövzu

## Suno üçün
```
[Lyrics in modern Azerbaijani in Məmməd Araz tradition, sərbəst vəzn, 
vətəndaşlıq sosial-tənqidi mövzu, vətənə direkt kəskin müraciət, 
modern indie-rok və ya alternative aranjman, electric guitar + drums + 
bass, dramatic crescendo, modern Azərbaycan ironic protest tonalitəsi]
```

## Pair well with
- Modern-forms (sərbəst vəzn)
- Vətən-azərbaycan (kritik versiyası), müasir-həyat themes
- Male baritone vocal
- Indie rock band
- Live-feel production

## Avoid
- Patetik vətən tərifi
- Klassik divan dili
- Pop ballada mainstream
- Trap drums
