# Aşıq Ələsgər (1821-1926) — "Şahənşahi-Aşıqan"

> Azərbaycan aşıq sənətinin tacı. Qoşma, gəraylı, müxəmməs, divani master. 105 il yaşamış əfsanə.

## Kimdir
Aşıq Ələsgər — Daşkəsən rayonunun Ağkilsə kəndində doğulub, 105 il yaşayıb. **"Şahənşahi-aşıqan"** (aşıqların hökmdarı) ləqəbini almışdır. Aşıq sənətinin Azərbaycan ədəbi-musiqi mədəniyyətindəki ən böyük nümayəndəsi.

## Yaradıcılığın əsas xüsusiyyətləri
- **Bütün aşıq formalarında master** — qoşma, gəraylı, müxəmməs, divani, ustadnamə
- **Bədahətən söz** — improvizasiya master
- **Heca vəznində mükəmməllik**
- **Saz müşayiəti ilə ifa** — bütün əsərləri saz tələb edir
- **Standart rədif** — "Yarımı gözüm görmədi" çoxsaylı əsərlərdə təkrarlanan
- **Aşıq sənətinin əxlaqi simvolu** — sənət ləyaqəti

## Mövzular
- **Eşq** — aşıqanə qoşmalar dominant
- **Hicran** — "yarımı gözüm görmədi" rədif
- **Vətən** — Daşkəsən, Ağkilsə vətən mövzusu
- **Hikmət** — divaniləri fəlsəfi
- **Üstadnamə** — sənət vəsiyyəti

## Yazı tərzi
- **Heca vəzni mükəmməl** — qoşma 11+6+5, gəraylı 8+4+4
- **Standart rədif** — bütün bəndlərdə təkrarlanan son misra
- **Klassik aşıq dili** — sadə xalq dilinə yaxın, lakin ləyaqətli
- **Təşbeh ustası** — klassik müşəbbeh-bihlər (gül, bülbül, sərv)
- **Təxəllüs hər mahnıda** — son bəndcontextRoot "Ələsgər deyər ki..."

## İmza əsərləri
- "Yarımı gözüm görmədi" — çoxsaylı qoşma və müxəmməslər
- "Ay Daşkəsən" — vətən mövzulu
- Üstadnamələri — gənc aşıqlara dərs

## İmza misraları
```
Bahar gəldi, bağlar yenə cənnətdir,
Bülbül oxur gül üstündə, lalada,
Hər bir tərəf çiçəkli zinətdir,
Yarımı gözüm görmədi.

(...)

Ələsgər deyir: bu dünya yalandır,
Sevənin gözündə yaşı qan damar,
Yarımı arzulayıb, gəzdim hər tərəf,
Yarımı gözüm görmədi.
```

## Modern təsiri
- Bütün modern Azərbaycan aşıqları onu öyrənir
- Folk-pop musiqisində Ələsgər mətnləri
- Modern bəstəkar aranjmanlarında geniş istifadə
- HOST grupu və müasir rapçılar onun heca disiplinindən təsirlənir

## Bu personanı nə zaman seçmək?
- Klassik aşıq sənəti atmosferi
- Heca vəzni mükəmməl forma
- Aşıq qoşma, gəraylı, müxəmməs, divani
- Saz müşayiəti
- Eşq + hicran klassik mövzu

## Suno üçün
```
[Lyrics in Azerbaijani aşıq tradition of Aşıq Ələsgər, 11 hecalı qoşma 
vəzni 6+5 duraq, abab + cccb qafiyə sxemi rədifli ("Yarımı gözüm 
görmədi" tipli rədif), 5 bəndlik mahnı, eşq + hicran mövzusu, son 
bənddə "Ələsgər deyər" təxəllüsü, aşıq tonalitəsi, saz əsas müşayiət 
ilə, balaban + tar köməkçi]
```

## Pair well with
- Folk-forms (qoşma, gəraylı, müxəmməs-aşıq, divani, ustadnamə)
- Eşq-məhəbbət, ayrılıq-həsrət, vətən-azərbaycan themes
- Saz + balaban + tar
- Aşıq vocal style
- Live-feel production

## Avoid
- Modern pop structure
- Trap drums
- Auto-Tune
- Lo-fi production
- Modern slang
